Ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh 2026: danh mục và thay đổi từ 2027
Ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh hiện có 11 nhóm, ghi tại khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 143/2025/QH15, hiệu lực từ 01/3/2026. Từ 01/01/2027, Luật 24/2026/QH16 thêm nhóm thứ 12: kinh doanh khí N2O để con người hít. Bên dưới là danh mục, điểm khác với ngành có điều kiện và cách tự kiểm ngành trước khi đăng ký, do Vina Accounting tóm tắt từ văn bản gốc.
Ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh là gì?
Đây là các hoạt động kinh doanh luật cấm hẳn: không có giấy phép hay điều kiện nào để làm hợp pháp, dù là công ty, hộ kinh doanh hay nhà đầu tư nước ngoài. Danh mục chỉ do Quốc hội sửa: Chính phủ rà soát rồi trình Quốc hội sửa Điều 6 và các phụ lục kèm theo (khoản 3 Điều 6 Luật 143/2025/QH15).
Luật Đầu tư năm 2020 đã hết hiệu lực từ 01/3/2026 (khoản 4 Điều 51 Luật 143/2025/QH15). Bài viết cũ dẫn "Điều 6 Luật Đầu tư 2020" nay không còn là căn cứ; khi soạn hồ sơ, anh chị dẫn Luật 143/2025/QH15 và văn bản sửa đổi.
Nhận nhắc hạn nộp thuế qua nhóm Zalo miễn phí:
Zalo
Nhắc hạn tờ khai, cập nhật luật mới, hỏi đáp cùng Vina Accounting.
Quét mã để vào nhóm.

Danh mục 11 nhóm ngành nghề cấm theo Luật Đầu tư hiện hành:
✔ Chất, mẫu vật (điểm a, b, c): kinh doanh chất ma túy (Phụ lục I của luật); hóa chất, khoáng vật (Phụ lục II); mẫu vật thực vật, động vật hoang dã khai thác từ tự nhiên thuộc Phụ lục I Công ước CITES, mẫu vật thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I khai thác từ tự nhiên (Phụ lục III).
✔ Xâm phạm con người (điểm d, đ, e): kinh doanh mại dâm; mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người; hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người.
✔ Hàng hóa, dịch vụ khác (điểm g đến l): kinh doanh pháo nổ; dịch vụ đòi nợ; mua bán bảo vật quốc gia; xuất khẩu di vật, cổ vật; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
✔ Ngoại lệ cho nghiên cứu, y tế: việc sản xuất, sử dụng sản phẩm ở điểm a, b, c trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, y tế, sản xuất dược phẩm, điều tra tội phạm, quốc phòng, an ninh làm theo quy định của Chính phủ (khoản 2 Điều 6). Đây không phải là kinh doanh tự do.
Từ 01/01/2027 cấm thêm kinh doanh khí N2O để hít:
✔ Nội dung: khoản 1 Điều 1 Luật 24/2026/QH16 thêm điểm m vào khoản 1 Điều 6: cấm kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp. Trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác do Chính phủ quy định.
✔ Thời điểm: điểm m có hiệu lực từ 01/01/2027 (khoản 2 Điều 2), sớm hơn phần còn lại của Luật 24/2026/QH16 (01/3/2027). Chính phủ quy định chi tiết điểm này.
✔ Hợp đồng đang có: hợp đồng kinh doanh khí N2O để hít đã ký chấm dứt hiệu lực từ 01/01/2027; các bên thanh lý hợp đồng trong tối đa 45 ngày (khoản 1 Điều 3). Cơ sở đang bán bình N2O, bóng cười cho khách hít nên ngừng nhập hàng và tính trước việc thanh lý.
Ngành bị cấm khác ngành có điều kiện thế nào?
✔ Ngành bị cấm (Điều 6): không ai được làm. Ngành có điều kiện (Điều 7, Phụ lục IV) thì được làm khi đáp ứng điều kiện dưới dạng giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc yêu cầu khác (khoản 5 Điều 7). Xem danh mục ở trang ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
✔ Những cặp dễ nhầm: pháo nổ bị cấm, còn kinh doanh các loại pháo trừ pháo nổ là ngành có điều kiện (mục 3 Phụ lục IV). Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị cấm, còn sản phẩm thuốc lá thông thường là ngành có điều kiện.
✔ Rượu: không bị cấm. Kinh doanh rượu là ngành có điều kiện (mục 42 Phụ lục IV Luật 143/2025/QH15), nhưng từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027 điều kiện và giấy phép rượu tạm không áp dụng theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP; từ 01/3/2027, Luật 24/2026/QH16 bỏ hẳn rượu khỏi Phụ lục IV. Chi tiết xem giấy phép bán lẻ rượu 2026 còn cần không.
✔ Ngành bị bỏ khỏi danh mục từ 01/3/2027: được kinh doanh mà không cần đáp ứng điều kiện; giấy phép đã cấp dùng tiếp đến hết hạn nếu cần; hồ sơ xin cấp đang giải quyết thì được trả lại (khoản 3 Điều 3 Luật 24/2026/QH16). Các đợt cắt giảm trước xem ở trang cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Kinh doanh ngành bị cấm bị xử lý thế nào?
Ngành thuộc danh mục cấm không được ghi vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp hay hộ kinh doanh. Người kinh doanh có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định xử phạt của từng lĩnh vực, kèm tịch thu hàng hóa, phương tiện. Nhiều hành vi trong danh mục, như mua bán chất ma túy, mua bán người, kinh doanh pháo nổ, là tội phạm theo Bộ luật Hình sự. Mức phạt cụ thể phụ thuộc hành vi, nên cần xem văn bản xử phạt của đúng lĩnh vực.
Cách tự kiểm ngành trước khi đăng ký:
✔ Bước 1: tìm mã ngành: tra mã ngành cấp 4 trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam bằng công cụ tra cứu mã ngành.
✔ Bước 2: so với danh mục cấm: đối chiếu mô tả hoạt động với 11 nhóm ở trên; từ ngày 01/01/2027 là 12 nhóm. Với chất, hóa chất, mẫu vật, xem tên trong Phụ lục I, II, III của Luật 143/2025/QH15, không chỉ xem tên ngành.
✔ Bước 3: kiểm điều kiện: ngành không bị cấm nhưng nằm trong Phụ lục IV thì chuẩn bị điều kiện trước khi hoạt động. Hộ kinh doanh xem thêm ngành nghề hộ kinh doanh không được đăng ký.
✔ Có vốn nước ngoài: kiểm thêm biểu cam kết WTO về dịch vụ và mã ngành CPC của từng ngành.
Hỏi nhanh:
Dịch vụ đòi nợ có bị cấm không?
Có. Điểm h khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 143/2025/QH15 cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ, nên không đăng ký được ngành này. Công ty vẫn tự thu nợ của khách hàng mình theo hợp đồng; điều bị cấm là nhận đòi nợ thuê để lấy phí.
Bán thuốc lá điện tử online có bị cấm không?
Có. Điểm l khoản 1 Điều 6 cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, dù bán ở cửa hàng hay trên mạng.
Bóng cười (khí N2O) bị cấm từ khi nào?
Từ 01/01/2027, theo điểm m khoản 1 Điều 6 do Luật 24/2026/QH16 bổ sung. Cấm kinh doanh khí N2O để con người hít, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và mục đích khác do Chính phủ quy định.
Kinh doanh rượu có bị cấm không?
Không. Rượu là ngành có điều kiện nhưng từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027 tạm không cần giấy phép; từ 01/3/2027 rượu ra khỏi danh mục ngành nghề có điều kiện.
Hộ kinh doanh có phải tuân theo danh mục cấm không?
Có. Danh mục áp dụng cho mọi hoạt động đầu tư kinh doanh, kể cả hộ kinh doanh và cá nhân. Hộ kinh doanh còn một số ngành không được đăng ký riêng.
Căn cứ: Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (Điều 6, Điều 7, khoản 4 Điều 51, Phụ lục IV); Luật 24/2026/QH16 (Điều 1, Điều 2, Điều 3).
Người duyệt: Vina Accounting · Cập nhật: 17/11/2026.
Nhận nhắc hạn thuế qua Zalo:
Miễn phí. Vina Accounting nhắn Zalo trước hạn nộp thuế của hộ kinh doanh, công ty anh chị.
- Vina làm gìAnh chị lo kinh doanh, Vina lo giấy tờ
- Giờ làm việcThứ Hai – Thứ Sáu 8h00–17h00; Thứ Bảy 8h00–12h00; Chủ nhật, lễ nghỉ
- Điểm tiếp nhậnSố 19, Đường D10, KDC Hồng Loan, P. Cái Răng, TP. Cần Thơ
Cần đăng ký ngành nghề đúng ngay từ đầu?
Vina Accounting rà danh mục ngành dự định đăng ký, tách ngành bị cấm, ngành có điều kiện, rồi hỗ trợ thủ tục thành lập công ty, báo giá theo từng hồ sơ.
Nhận nhắc hạn nộp thuế qua nhóm Zalo miễn phí:
Zalo
Nhắc hạn tờ khai, cập nhật luật mới, hỏi đáp cùng Vina Accounting.
Quét mã để vào nhóm.

